Çoluk Çocuk Sanat Yumağı

90'larda Galata Köprüsü'nün altında neler döndüğünü biliyor musun? Ben bilmiyorum tabii ki, çocuktum. Ancak bugünün otuz yaş üstü sanatçılarının o yıllarda Galata Köprüsü'nü işgal ettiklerini çok duyduk. İnsan şimdi binlerce insana aynı anda şarkı söyleten insanların o dönemde batıya yüzlerini dönüp kendilerini, sanatı keşfettikleri yerleri merak ediyor. Her şehrin, her dönemin gerisinde böyle "underground" bir geçmiş yatıyor sanırım. Çoluk Çocuk'u okuduğumda hemen aklıma Galata Köprüsü geldi. Kim bilir daha nereler, ne insanlar ve ne hikâyeler var; ama İstanbul'un Chelsea Hotel'i de burası bence.


Bir müzisyen ve aktivist olarak bildiğimiz Patti Smith'in başka bir yönünü keşfediyoruz bu kitapla. Bu kadın, sanatın her noktasına dalıp çıkmış bir balık, tuttuğunun kanını emen bir kene adeta. Şöhret yolunda hiç de emin adımlarla ilerlemeyen çılgın ikili Patti Smith ve Robert Mapplethorpe’un yaşama başarısını anlatıyor kitap. Tesadüf eseri Brooklyn'de karşılaşıyorlar ve ömür boyu bitmeyecek bir dostlukla birbirlerine bağlanıyorlar. Beckett'in dediği gibi, deniyorlar, yanılıyorlar, tekrar deneyip daha iyi yanılıyorlar.

Patti Smith, Robert'a yaşadıklarını kitaplaştıracağına dair söz veriyor ve ortaya bu otobiyografik kitap çıkıyor. Aslında bu yalnızca ikisinin biyografisi değil, Patti Smith 60'lı ve 70'li yılların Amerika'sına da ışık tutuyor. Her satırda "şimdi hangi ressama hangi müzisyene rastlayacağım," diye düşünüp İstinyePark moduna geçiyorsun.

Aşk, bağlılık, bağımlılık, hırs ve inanılmaz bir sanat tutkusu var Çoluk Çocuk'ta. "Ben ne acılar çektim," diyene acıyı sorgulatıyor.

Elim Ayağım Boşalıyor: The Long Room

Daha önce birkaç kez Stendhal sendromu yaşadığımı zannetmiştim. Bilmiyorum, belki onlar da öyleydi ama gerçek Stendhal sendromunu Long Room'a girince yaşadım.

Telefonumla gizlice çektiğim titrek fotoğraf yerine bunu uygun gördüm.

Dublin'in en ünlü ve büyük üniversitesi Trinity College'da bulunan bu kütüphanenin en büyük ve ihtişamlı odasının ismi Long Room (Uzun Oda). 1700'lü yıllarda yapılmış burası ve kütüphanedeki binlerce eski kitap bu odada tutuluyor. Odanın iki kenarında ünlü düşünürlerin ve yazarların büstleri var.

Kütüphaneye İngiltere'de ve İrlanda'da basılan her kitaptan bir örnek gönderilmeye başlanmış 1800'lü yıllarda. Bu yüzden de aklına gelmeyecek kadar kitabın ilk basımlarını burada görebilirsin. İngiliz ve İrlanda edebiyatını çok seven biri olarak bilincimi, hareket kabiliyetimi kaybettiğimi söyleyebilirim.

Bir süre nefes almadan etrafıma bakındığım için vücudum titremeye başladı ve odadaki banklardan birine kendimi zor attım. Ciddiyim, şımarmıyorum. Long Room, unutamayacağım harika ve korkunç bi' deneyimdi benim için.

Book of Kells'i ve Trinity College'ı sonra ayrıntılı yazarım.

Amerika Üçlemesi: Dogville-Manderlay-Şey

Lars Von Trier, Danimarka'nın dünyaya en güzel armağanı herhalde. Ben, maceraya koşulan, duygulara ya da sinirlere oynayan, başı sonu olan filmleri değil; beni sarsan, bir süre sessiz kalmamı sağlayan ve yıllar sonra da bazı sahneleri ve diyalogları aklımda kalabilecek ağırlıkta olan filmleri seviyorum.

Dogville ve Manderlay, bu açıdan farklı ve eşsiz bir sinema deneyimi bence. Aslında Amerika üçlemesi olarak başlayan bir serinin iki filmi, üçüncü henüz yok. İki filmde de konunun geçtiği kasabalar bir tiyatro sahnesinde betimlenmiş. Görünürde duvarlar yok, odalar yok. Filmlerde görmeye alıştığımız para akıtılan dekorlar yok. Filmler şöyle bir sahnede geçiyor;


İnsan başta bomboş bir sahnede çekilen bir filme odaklanmanın zor olacağını düşünüyor; ancak kurgusu ve oyunculuklarıyla filmler seni kendine öyle bir çekiyor ki, bittiğinde "aa film tiyatro sahnesinde çekilmiş," diyorsun.

Dogville ve Manderlay genel olarak özgürlük ve demokrasinin eleştirisi diyebiliriz. "Kitap gibi film" denilebilecek diyaloglarıyla birlikte Trier edebiyatı, sinemayı ve tiyatroyu bir araya toplayıveriyor.

Gangsterlerden kaçan Grace Dogville kasabasına sığınıyor. İnsanların önce koruyup kolladıkları Grace'e karşı tutumlarının nasıl değiştiğini, sosyal psikolojinin nasıl işlediğini izliyoruz film boyunca. Kapitalizmin sert bir şekilde eleştirildiği filmin sonunda gerçek iyiyi ve gerçek kötüyü sorguluyoruz.


Manderlay'de ise Grace köleliğin kaldırılmasından 70 yıl geçmiş olmasına rağmen kölelik kanunlarıyla yaşayan bir çiftlikte kalıyor. Çiftlikteki zencilere özgürlüğün ve demokrasinin ne olduğunu öğretmeye çalışıyor. Ancak, alışmadık götte don durmaz, derler ya, bu sefer çiftlik sakinleri Grace'i sahipleri gibi görmeye başlıyorlar. Trier bu filmde köleliği eleştiriyor mu, yoksa alttan alta destekliyor mu, bu biraz düşündürücü.


Grace'i Dogville'de Nicole Kidman, Manderlay'de ise Bryce Dallas Howard oynuyor. Nicole Kidman'ın oyunculuğu Dogville'i, fikirler ve anlatım ise Manderlay'i daha değerli kılıyor benim gözümde. Üçüncü film gelirse yaşadık, ama Trier şu sıralar kafayı seksle bozmuş durumda; biraz zor.

Holibok filmlerinin cafcaflı havasından biraz sıyrılmak istersen Dogville ve Manderlay bütün gerilim ve heyecanıyla oracıkta duruyor.

Onor Bumbum'umuzu Mu?

Bi' iş arkadaşım dinlediğim müzikleri görüp "dur sana birini önericem, kesin seversin" demişti. Dinlediklerim arasında hiç elektronik müzik de yoktu, neden önerdi bilmiyorum. Neyse, iyi de yapmış Onor Bumbum linki atmakla. Modern aşk hikayeleri anlattığını iddia ediyor Onor Bumbum. Orasını bilmem, ama elektronik müzik dinleyeceksem bu kıvamda olmasını isterim, diye düşünmemi sağladığı kesin.

En sevdiğim Bum bu

Tanıştıktan sonra mesailer Onor'la geçti bir süre. Sonra Ghetto'da bir konserine gittim. Hatta gözlüklerimi takmadığım için Onor Bumbum'dan önce sahneye çıkan elektronik müzikçiyi o sanıp; "Bu Bumbum da amma dandikmiş ha, pek fos çıktı" falan demiş, konseri terk etmeye yeltendiğimde sahne önünden geçerken o olmadığını fark edip bir saat daha o zırıltıya katlanmıştım. Her kimse kusura bakmasın, çok kötüydü. Sıra Bumbum'a geldiğinde tabii ki görüşüm değişti, çünkü sahnede kendi şarkılarını mahvedenlerden değil Bumbum. Epey eğlenmiştim.

Bunlar olurken yıl 2011'di ve bir daha Bumbum'u göremedik; çünkü kendisini Amerika'ya kapattı. Ara ara birkaç şarkı daha attı önümüze ama ilk albümün etkisini yaratmadı tabii ki. Bir zamanlar e-posta listesine kayıt olmuştum. Her pazartesi bize komik tekerlemeler ve sendromu yenmemiz için bir playlist atıyordu. Şimdilerde onu kesti, Facebook'tan ara ara Spotify listeleri yapıp gönderiyor. Elektronik müzik seviyorsan bu adamın tavsiyelerine kulak verebilirsin. Hatta onu dinleyebilirsin bile!

İçerikleri Cebinden Çıkaran Uygulama: Pocket


Benimki gibi Big Brother'la yarışan bir şirketin varsa ve öyle internette gönlünce makale okuyamıyorsan, video falan izleyemiyorsan, gün içinde sağdan soldan gelen linkleri toplayıp, akşam evden -henüz- kısıtlanmamış internetinden bunu kolayca yapmanı sağlayacak bir uygulama var; ismi Pocket.

Pocket'ın kindle ve akıllı telefon uygulamaları da var. Chrome eklentisi sayesinde bilgisayarından tek tıkla sayfaları Pocket'a atabiliyorsun. Sonra ister telefonundan ya da tabletinden, ister bilgisayarından Pocket hesabında hepsini bir arada görebiliyorsun.

Mesela çok yoğunsun ve arkadaşın sana Skype'tan komik videolar gönderip duruyor. Sayfaları tek tıkla Pocket hesabına atıyorsun. Otobüste eve giderken telefonundan Pocket'ını açıp kaçırdığın videoları izliyorsun.

Uygulamanın güzel bir yanı da cebe attığın içerikleri video, makale, web sayfası olarak sınıflayabilmen. Beğendiğin içerikleri favorilerine ekleyebiliyorsun, sosyal medyada paylaşabiliyorsun ya da okudum, deyip arşive atabiliyorsun. Üstelik makaleleri direkt Pocket üzerinden okuduğun için başka sayfaların yüklenmesini beklemekle vakit de kaybetmiyorsun.

Ben buraya yazıların sonuna da Pocket butonu koydum, olur da üşenirsen atar cebe, sonra okursun.

Bana Yaz

Ad

E-posta *

Mesaj *